|
Strona 3 z 3
Wykorzystanie bajki w pracy z dziećmi
Przedstawię zajęcia praktycznego wykorzystania bajki w pracy z dziećmi na przykładzie Domu Dziecka w Kobylnicy, w którym jestem wolantariuszką. Program zabawy psychoedukacyjnej opracowałam na podstawie książki M. Molickiej Bajkoterapia.
Według autorki bajka psychoedukacyjna to taka bajka, której celem jest wprowadzenie zmian w zachowaniu dziecka. Nie można jednak zmuszać dziecka do przyjęcia i wyuczenia się nowych treści. Jeżeli dziecko nie jest zainteresowane danymi treściami lub po prostu ich nie rozumie, nie można ich wdrażać siłą. Należy poczekać, zaproponować inną bajkę lub pozwolić dzieciom stworzyć swoją własną. W ten sposób można pobudzić uwagę dziecka, a także uzyskać istotne informacje diagnostyczne. Śledząc losy wykreowanych przez dzieci bohaterów, można się dowiedzieć, co dzieci przeżywają, jakie emocje, które w inny sposób nie mogą być wyrażone, im towarzyszą.
Takie opowieści mogą być dobrym punktem wyjścia do dalszej pracy. Ponadto w ten sposób dzieci tworzą własny system norm i zasad, ćwiczą się w empatii, rozszerzają samoświadomość. Z kolei prowadzący może się dowiedzieć, na co powinien zwrócić szczególną uwagę, jakie obszary funkcjonowania poznawczo-emocjonalnego poruszyć. Takie ćwiczenie wpłynie też na poprawę kontaktu wychowawca – dziecko, lepsze zrozumienie i zwiększenie obustronnego zaufania. Grupa, z którą podjęłam pracę, składała się z siedmiorga dzieci w wieku od 5 do 9 lat.
Przebieg zajęć: powitanie, wspólne śpiewanie piosenki “Witajcie w naszej bajce”, prezentacja bajki, a na końcu rozmowa na temat jej treści: kim był główny bohater, co robił, która z postaci najbardziej się spodobała i dlaczego? Zwracam też uwagę na odczucia bohatera w poszczególnych scenkach.
Bajkę podzieliłam na scenki: każdemu dziecku przypisana była jedna scenka, którą miało narysować, a potem te scenkę opowiedzieć. W dalszej części rozmowy dzieci dzieliły się wrażeniami, która wersja bajki bardziej się im spodobała: czytana czy opowiadana przez dzieci.
Podczas tej części zajęć należy pilnie obserwować dzieci i zwracać uwagę na sposób wysławiania się. Dzieci bowiem chętnie rozmawiają na tematy przedstawione w bajkach, uczą się nazywać uczucia, określać postawy i zachowania bohaterów. Z czasem wypowiedzi stają się dłuższe, bardziej klarowne, barwne. Maluchy uczą się też podzielności uwagi, potrafią się skupić przez dłuższy czas. Pamiętają również treść opowiadań z poprzednich zajęć, dopytują się o losy wcześniej poznanych bohaterów. Pilnują się nawzajem co do dokładności relacji i zachowują w dużym stopniu samodyscyplinę.
Muszę jednak uprzedzić, że kolejne zajęcia na ogół nie są do siebie podobne i nie należy oczekiwać, że każdego następnego dnia będzie coraz lepiej i lepiej. Wręcz przeciwnie, czasami jest tak, że pozytywne efekty zanikają, a dzieci cofają się w swoich postępach. O tej specyfice mówi profesor Anna Brzezińska w swoich Wykładach z psychologii edukacji: to prawidłowość rozwojowa, którą charakteryzują następujące po sobie cykle asymilacji nowych struktur na przemian z regresem. Oznacza to, że proces socjalizacji i edukacji przebiega stopniowo. W związku z tym nowe informacje należy stopniować, a kolejnych umiejętności nauczać w sposób umiarkowany, tak aby jedne stawały się podłożem dla następnych, by w końcu stworzyć spójną, sprawnie funkcjonującą całość.
Tak właśnie wyobrażam sobie edukację dzieci: jako stopniowe i konsekwentne tworzenie mocnych fundamentów budowli, na których rozwijam możliwości moich wychowanków. Bajka jest narzędziem służącym temu celowi, pomaga wśród śmiechu i zabawy wprowadzać do świadomości dzieci ważne treści i pojęcia, pod warunkiem że będziemy się posługiwać edukacyjnym modelem wzajemności, który przedstawiłam.
Katarzyna Och
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Artykuł pochodzi z czasopisma "Edukcja i Dialog" nr 3/2006
Przedyskutuj ten artykuł na forum.0 postów)
|
